FAQ

Najczęściej zadawane pytania

Czy świadczenie 500+ jest jednorazowe czy cykliczne?

Świadczenie 500+ jest świadczeniem cyklicznym wypłacanym co miesiąc na rachunek bankowy wnioskodawcy przez okres na jaki świadczenie zostało przyznane. Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres zasiłkowy, który co do zasady trwa od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego. W przypadku obywateli Ukrainy prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu, o którym mowa powyżej, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel Ukrainy został wpisany do rejestru komendanta placówki Straży Granicznej, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko – również dziecko zostało wpisane do tego rejestru.

 

Czy przy złożeniu wniosku musi być obecne dziecko?

Nie, dziecko nie musi być obecne przy składaniu wniosku. Wniosek składa się wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą: profilu na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS (profil można założyć osobiście w każdej jednostce ZUS), portalu [email protected] lub bankowości elektronicznej Twojego banku.

Czy wniosek trzeba złożyć osobiście?

Nie, wniosek o przyznanie świadczenia składa się wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą: profilu na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS (profil można założyć osobiście w każdej jednostce ZUS), portalu [email protected] lub bankowości elektronicznej Twojego banku.

Jaki jest termin uzyskania świadczenia?

Przyznanie świadczenia nie wymaga wydania decyzji i powinno nastąpić nie później niż w terminie miesiąca od złożenia wniosku.

Nieco inaczej wyglądają terminy uzyskania świadczenia na kolejny okres zasiłkowy. Wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na kolejny okres są przyjmowane od dnia 1 lutego danego roku. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na kolejny okres złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami do dnia 30 kwietnia danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia następuje do dnia 30 czerwca tego roku. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na kolejny okres złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 maja danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 lipca tego roku. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 czerwca danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 sierpnia tego roku. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 lipca danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 30 września tego roku. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 sierpnia danego roku do dnia 31 sierpnia danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 października tego roku.

Do kiedy można składać wniosek o 500+?

Ustawa nie wskazuje terminu w jakim powinno wystąpić się o przyznanie świadczenia. Z uwagi na to, że prawo do świadczenia ustala się nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku, warto złożyć ten wniosek jak najszybciej.

 

Jak wykazać datę wjazdu po 24 lutego 2022 r.?

Potwierdzeniem dla organu właściwego będzie zaświadczenie o nadaniu danej osobie nr PESEL. Nadanie danej osobie/dziecku nr PESEL wraz z symbolem UKR, jest jednocześnie potwierdzeniem wpisu do rejestru Straży Granicznej.

 

Jakie dodatkowe dokumenty są potrzebne do uzyskania 500+?

Obywatel Ukrainy zamierzający złożyć wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego powinien przedłożyć zaświadczenie o nadaniu nr PESEL osobie składającej wniosek i dziecka na które składany jest wniosek.

Czy formularz wniosku o 500+ jest dwujęzyczny?

Tak, formularz wniosku o przyznanie świadczenia jest dostępny w języku ukraińskim.

 

Czy złożenie wniosku o 500+ podlega opłacie?

Złożenie wniosku nie podlega żadnym opłatom.

Gdzie znajdę wzór wniosku o 500+?

Wzór wniosku o przyznanie świadczenia znajdziesz na profilu na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS (profil można założyć osobiście w każdej jednostce ZUS), portalu [email protected] lub bankowości elektronicznej Twojego banku.

Gdzie złożyć wniosek o 500+?

Wniosek o przyznanie świadczenia składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek i załączniki do wniosku składa się wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą: profilu na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS (profil można założyć osobiście w każdej jednostce ZUS), portalu [email protected] lub bankowości elektronicznej Twojego banku.

 

Czy konieczny jest PESEL?

Tak, dla przyznania świadczenia konieczne jest posiadanie nr PESEL.

 

Kto może uzyskać świadczenie wychowawcze tzw. "500+"?

Wniosek o świadczenie złożyć może osoba, która:
a) jest obywatelem Ukrainy albo małżonkiem obywatela Ukrainy;
b) przebywa legalnie w Polsce;
c) ma pod opieką dziecko (jest jego rodzicem lub opiekunem tymczasowym), które ma ukraińskie obywatelstwo i przybyło z Ukrainy do Polski po 23 lutego 2022 roku w związku z działaniami wojennymi;
d) ma pod opieką dziecko (jest jego rodzicem lub opiekunem tymczasowym) urodzone w Polsce przez matkę, która jest obywatelką Ukrainy i której pobyt w Polsce jest legalny.

Pobyt w Polsce dla obywateli Ukrainy, którzy wjechali legalnie ze swojego kraju do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi, jest legalny przez 18 miesięcy. Świadczenie będzie przy tym przysługiwało nie dłużej niż przez okres przebywania w Polsce.

 

Czy świadczenie 300+ jest jednorazowe czy cykliczne?

Jednorazowe świadczenie pieniężne jest świadczeniem jednorazowym.

Czy przy złożeniu wniosku musi być obecne dziecko?

Nie, przy złożeniu wniosku nie ma wymogu obecności dziecka, na które przysługuje świadczenie.

 

Czy wniosek trzeba złożyć osobiście?

Wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego może zostać złożony osobiście, za pośrednictwem poczty lub w formie elektronicznej za pośrednictwem Portalu ePUAP (jako pismo ogólne do urzędu). Każda osoba dorosła składa wniosek indywidualnie. Złożenie jednego wniosku przez kilka osób możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy pozostałe osoby są dziećmi przebywającymi pod opieką wnioskodawcy.

Jaki jest termin uzyskania świadczenia?

Przyznanie świadczenia nie wymaga wydania decyzji i powinno nastąpić nie później niż w terminie miesiąca od złożenia wniosku.

Do kiedy można składać wniosek o 300+?

Ustawa nie określa terminu w jakim konieczne jest złożenie wniosku o przyznanie jednorazowego świadczenia pieniężnego. Wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego może być złożony jednokrotnie przez cały okres legalnego pobytu na terenie Polski.

Jak wykazać datę wjazdu obywatela Ukrainy po 24 lutego 2022 r.?

Potwierdzeniem dla organu właściwego będzie zaświadczenie o nadaniu danej osobie nr PESEL. Nadanie danej osobie/dziecku nr PESEL wraz z symbolem UKR, jest jednocześnie potwierdzeniem wpisu do rejestru Straży Granicznej.

Jakie dodatkowe dokumenty są potrzebne do uzyskania 300+?

Ustawa nie wymaga załączania dokumentów do wniosku o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego, wymaga jedynie posiadania przez obywatela Ukrainy nr PESEL. Organ może poprosić o okazanie zaświadczenia o nadaniu nr PESEL.

Czy formularz wniosku o 300+ jest dwujęzyczny?

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie określa wzoru wniosku o świadczenie. Poszczególne urzędy same opracowują wzór takiego wniosku, często występują one w języku polskim i ukraińskim

Czy złożenie wniosku o 300+ podlega opłacie?

Nie, wniosek o jednorazowe świadczenie pieniężne jest wolny od opłat.

Gdzie znajdę wzór wniosku o 300+?

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie określa wzoru wniosku o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego dla obywateli Ukrainy. Ustawa wskazuje jedynie, że wniosek o wypłatę powinien zawierać: imię (imiona) i nazwisko, data urodzenia, obywatelstwo, płeć, rodzaj dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, seria i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, informacja o dacie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, adres pobytu, dane kontaktowe, w tym numer telefonu lub adres poczty elektronicznej – o ile się je posiada, numer PESEL.
Zanim udasz się złożyć wniosek o przyznanie świadczenia, skontaktuj się ze swoim urzędem, większość dysponuje opracowanymi przez siebie drukami (w języku polskim i ukraińskim) w sprawie przyznania świadczenia.

Gdzie złożyć wniosek o 300+?

Organ właściwym do przyznania świadczenia jest wójt, burmistrz prezydent urzędujący w odpowiednim typie urzędu. W praktyce wniosek o przyznanie świadczenia składa się w ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na miejsce pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Czy konieczny jest PESEL?

Tak, dla otrzymania świadczenia konieczne jest posiadanie nr PESEL.

Kto może uzyskać jednorazowe świadczenie pieniężne 300 zł tzw. zasiłek "na dzień dobry"?

Świadczenie przysługuje każdemu obywatelowi Ukrainy, który opuścił Ukrainę po 24 lutego 2022 r. w związku z prowadzonymi tam działaniami wojennymi, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny i który został wpisany do rejestru PESEL.

 

Czy można skorzystać z obowiązkowych szczepień w PL?

Tak . Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres krótszy niż trzy miesiące mogą dobrowolnie poddać się szczepieniom ochronnym określonym w Programie Szczepień Ochronnych jako obowiązkowe dla obywateli RP, z wykorzystaniem szczepionek udostępnianych przez stacje sanitarno-epidemiologiczne.
Osoby poniżej 19 roku życia przebywające na terytorium RP powyżej trzech miesięcy są objęte obowiązkiem wykonania szczepień ochronnych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych i będą musiały poddać się szczepieniom ochronnym zgodnie z kalendarzem szczepień.

W jaki sposób można skorzystać z bezpłatnej pomocy psychologicznej?

Aktualnie bezpłatną pomoc psychologiczna dla osób z Ukrainy oraz wszystkich znajdujących się w kryzysie zdrowia psychicznego oferuje wiele państwowych i prywatnych placówek.
a) Dziecięcy Telefon Zaufania, który działa przy Rzeczniku Praw Dziecka – pomoc dla ukraińskich dzieci i młodzieży, pod numerem telefonu + 48 800 12 12 12 dyżuruje psycholog, który biegle posługuje się językiem ukraińskim,
b) Fundacja Nagle Sami telefon wsparcia + 48 800 108 108, który działa w poniedziałki i wtorki w godz. 17.00–20.00, konsultanci rozmawiają w języku ukraińskim, rosyjskim i polskim,
c) Fundacja Ocalenie oferuje pomoc psychologiczną dla cudzoziemek i cudzoziemców – po polsku, angielsku i rosyjsku; na konsultacje można zapisywać się mailowo: [email protected] lub telefonicznie: +48 22 828 04 50 (w godz. 9.00–17.00); konsultacje odbywają się siedzibie fundacji w Warszawie (ul. Krucza 6/14a),
d) Fundacja Polskie Forum Migracyjne – interwencyjny telefon oferujący wsparcie psychologiczne: +48 669 981 038,
e) Centrum Medyczne Damiana – telefoniczne wsparcie psychologiczne; dyżur telefoniczny pod numerem + 48 22 566 22 27 w języku ukraińskim dostępny siedem dni w tygodniu w godzinach 8.00–20.00,
f) Grupa ENEL-MED – bezpłatna infolinia pomocy psychologicznej + 48 22 267 68 53; infolinia czynna jest od poniedziałku do piątku w godz. 9.00-14.00; konsultacje dostępne są w języku polskim i angielskim,
g) Fundacja „Nasz wybór” – całodobowa Gorąca Linia wsparcia +48 727 805 764,
h) Centrum Psychoterapii Help – darmowa pomoc psychologiczna dla obywateli Ukrainy w języku polskim lub angielskim + 48 720 826 806 oraz + 48 790 626 806,
i) Platforma Helping Hand – dyżury telefoniczne w języku ukraińskim pod numerem + 48 698 188 305, spotkania otwarte (polski, ukraiński, angielski) i czaty z psychologami (polski, angielski).

Pomocy można szukać również na grupie na Facebooku „Psycholodzy i Psycholożki dla Ukraińców” | Психологи для України.

Z jakich świadczeń można skorzystać w ramach bezpłatnej opieki stomatologicznej?

W ramach bezpłatnej opieki stomatologicznej masz prawo do:
a) leczenia bólu zęba – jeśli zgłosisz się z bólem zęba do dowolnego dentysty lub przychodni stomatologicznej z umową z NFZ – przyjmie Cię w dniu zgłoszenia; po godzinie 19.00 pomoc otrzymasz w placówkach, które pełnią dyżur stomatologicznej pomocy doraźnej,
b) plomby – „białe plomby” przysługują Ci w zębach przednich górnych i dolnych (od 3+ do +3, od 3- do -3; w dalszych zębach (od czwartego) przysługują Ci plomby szare – amalgamatowe,
c) leczenia kanałowego – jeśli jesteś dorosły, przysługuje Ci leczenie kanałowe od kła do kła (3–3), dzieciom i młodzieży do 18 lat, kobietom w ciąży i połogu (do 42. dnia po porodzie) przysługuje leczenie kanałowe wszystkich zębów, ale tylko do 3 kanałów w zębie,
d) protezy – masz prawo do protezy częściowej z zastosowaniem elementów doginanych od 5 brakujących zębów lub w przypadku bezzębia – protezy całkowitej szczęki lub żuchwy,
e) znieczulenia,
f) badania lekarskiego stomatologicznego z instruktażem higieny jamy ustnej – raz w roku,
g) kontrolnego badania lekarskiego – 3 razy w roku,
h) zdjęcia rentgenowskiego wewnątrzustnego,
i) leczenia zmian na błonie śluzowej jamy ustnej,
j) usunięcia kamienia nazębnego,
k) oczyszczanie kieszonek zębowych,
l) usunięcia zęba jedno- i wielokorzeniowego.

Dodatkowo dzieci i młodzież do ukończenia 18 lat mają między innymi prawo do:
a) zabezpieczenia lakiem szczelinowym bruzd pierwszych trzonowców stałych – raz do ukończenia 8 roku życia oraz bruzd drugich trzonowców stałych – raz do ukończenia 14 roku życia,
b) lakierowania wszystkich zębów stałych, ale nie częściej niż raz na kwartał,
c) impregnacji zębiny zębów mlecznych,
d) kosmetycznego pokrycia niedorozwoju szkliwa w zębach stałych,
e) leczenia chorób przyzębia,
f) leczenia ortodontycznego aparatami ruchomymi do ukończenia 12 lat.

Z jakich świadczeń można skorzystać w ramach bezpłatnej opieki medycznej?

Osoby uprawnione do świadczeń na mocy specustawy mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, udzielonych w Polsce, na analogicznych zasadach i w analogicznym zakresie, jak osoby ubezpieczone w Polsce (m.in. podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, leczenie szpitalne, opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień), za wyjątkiem leczenia uzdrowiskowego, rehabilitacji uzdrowiskowej, prawa do leczenia za granicą, zwrotu środków za leczenie za granicą na podstawie dyrektywy „transgranicznej”.

Osobom uprawnionym przysługuje również prawo do produktów leczniczych w ramach programów zdrowotnych Ministerstwa Zdrowia, świadczeń w zakresie zapobiegania i leczenia chorób zakaźnych, czyli szczepienia przeciwko COVID-19, testy w kierunku koronawirusa (antygenowe i PCR) oraz leczenie związane z COVID-19, a dzieciom dodatkowo przysługują szczepienia ochronne w ramach kalendarza

Czy pobyt w szpitalu jest płatny?

Nie, jeżeli jesteś uprawniony do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych na mocy specustawy, pobyt w szpitalu nie jest odpłatny.

Czy w polskiej aptece można zrealizować ukraińską receptę?

Tak, w Polsce, każda apteka ogólnodostępna ma obowiązek realizacji recept wystawionych poza granicami Unii Europejskiej, w tym także tych wystawionych w Ukrainie. Recepta wystawiona w innym państwie niż państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zostanie zrealizowana, jeżeli zawiera następujące dane: imię lub imiona i nazwisko pacjenta, adres pacjenta, nazwę powszechnie stosowaną (międzynarodową) albo nazwę handlową, postać, moc, ilość, datę wystawienia recepty, dane osoby wystawiającej receptę określone w art. 96a ust. 1 pkt 3 lit. a, b i d ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz własnoręczny podpis osoby wystawiającej receptę;

Recepta wystawiona w Ukrainie będzie realizowana za pełną odpłatnością chociażby w Ukrainie wystawiony była z refundacją.

W sytuacji gdyby Twoja recepta nie mogła zostać zrealizowana (np. nie zawiera w/w elementów), pamiętaj, że farmaceuci pracujący w aptekach lub punktach aptecznych w sytuacji zagrożenia zdrowia pacjenta, są uprawnieni do wystawienia recepty na produkty lecznicze o kategorii dostępności Rp (z zastrzeżeniem środków kontrolowanych). Zawsze możesz też zgłosić się do lekarza w Polsce, który w razie wystąpienia wskazań wypisze Ci potrzebne leki na polskiej recepcie.

 

Czy można skorzystać ze 100% refundacji?

Tak, ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, która weszła w życie 12 marca 2022 roku, zapewnia m.in. uprawnionym obywatelom Ukrainy dostęp do opieki medycznej na analogicznych zasadach, jak dla osób ubezpieczonych w Polsce, w tym bezpłatny dostęp do świadczeń gwarantowanych – wśród nich są leki objęte refundacją przez Ministra Zdrowia. Jeżeli Twoje schorzenie kwalifikuje się do otrzymania leku objętego 100% refundacją, będziesz mógł z tej refundacji skorzystać.

Czy można uzyskać receptę na leki?

Tak, ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, która weszła w życie 12 marca 2022 roku, zapewnia m.in. uprawnionym obywatelom Ukrainy dostęp do opieki medycznej na analogicznych zasadach, jak dla osób ubezpieczonych w Polsce, a zatem także prawo do otrzymania recepty na leki.

 

Czy żeby skorzystać z opieki medycznej trzeba mieć PESEL?

Udzielenie pomocy medycznej nie jest uzależnione od posiadania nr PESEL.

Komu przysługuje bezpłatna opieka medyczna?

Przed wejściem w życie specustawy (od 24 lutego do 11 marca 2022 r.) na podstawie każdego dokumentu, który potwierdza tożsamość, m.in.:
a) paszportu obywatela Ukrainy ze stemplem Straży Granicznej RP,
b) zaświadczenia wydanego przez Straż Graniczną RP,
c) dowodu osobistego,
d) prawa jazdy,
e) aktu małżeństwa,
f) aktu urodzenia,
g) innego dokumentu poświadczającego status ukraińskiego obywatelstwa, przekroczenia granicy, miejsce przekroczenia granicy; status małżonka obywatela Ukrainy, pokrewieństwo w przypadku najbliższej rodziny obywatela Ukrainy z Kartą Polaka.

Po wejściu w życie specustawy (tj. od 12 marca 2022 r.) dodatkowo na podstawie:
a) specjalnego numeru PESEL nadawanego obywatelom Ukrainy,
b) e-dokumentu (osoby pełnoletnie, które zarejestrują się w gminie i zostanie nadany im numer PESEL oraz założą profil zaufany, mogą aktywować e-dokument poświadczający status osoby uprawnionej),
c) wydruk potwierdzenia utworzenia profilu zaufanego osoby uprawnionej (zawiera: imię i nazwisko, numer PESEL).

Komu przysługuje bezpłatna opieka medyczna?

Prawo do świadczeń w Polsce, jak dla osób ubezpieczonych, obejmuje:
a) obywateli Ukrainy, którzy przybyli z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b) nieposiadających obywatelstwa ukraińskiego małżonków obywateli Ukrainy, którzy przybyli z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c) obywateli Ukrainy z Kartą Polaka, którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej
d) członków najbliższej rodziny obywatela Ukrainy z Kartą Polaka, którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej (do „najbliższej rodziny” zaliczyć można: małżonka, wstępnych [rodzice, dziadkowie], zstępnych [dzieci, wnuki], rodzeństwo, powinowatych w tej samej linii lub stopniu [zięć, synowa, teść, teściowa, szwagier, bratowa, pasierb], osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz jej małżonka, a także osobę pozostającą we wspólnym pożyciu)
– którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r.

Prawo do świadczeń obejmuje także dziecko urodzone już w Polsce, jeżeli jego matka jest osobą określoną w lit. a) lub b).

Uprawnienia do świadczeń medycznych na mocy specustawy nie przysługują osobom, które przed 24 lutego 2022 r. przebywały legalnie w Polsce na podstawie zezwoleń pobytowych lub miały status uchodźcy, lub złożyły wniosek o uzyskanie takiego statusu.

Jakie dokumenty należy załączyć do wniosku o ustanowienie opiekuna tymczasowego?

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583 z późn. zm.) nie określa wprost jakie dokumenty powinny zostać załączone do wniosku o ustanowienie opiekuna tymczasowego. Z praktyki wynika, że dokumentami najczęściej załączanymi do tego typu wniosków są: kserokopia paszportu z datą wjazdu na terytorium Polski, akty urodzenia, pełnomocnictwa od rodziców małoletniego, dokumenty kandydata na opiekuna tymczasowego, oświadczenie kandydata na opiekuna tymczasowego, że nie zachodzą wobec niego okoliczności, o których mowa w art. 148 § 1 i 1a ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Jaka jest opłata od wniosku o ustanowienie opiekuna tymczasowego?

Wniosek o ustanowienie opiekuna tymczasowego jest wolny od opłat.

Co gdy nie ma kandydata na opiekuna tymczasowego?

Jeżeli we wniosku o ustanowienie opiekuna tymczasowego nie wskazano kandydata do pełnienia tej funkcji, kandydata na opiekuna tymczasowego wskazuje, na wniosek sądu, ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego

Ile trwa postępowanie?

Wnioski o ustanowienie opiekuna tymczasowego sądy rozpoznają bezzwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni od dnia wpływu do sądu wniosku lub powzięcia informacji o konieczności stanowienia opiekuna tymczasowego

Kto i gdzie składa wniosek o ustanowienie opiekuna tymczasowego?

Postępowanie o ustanowienie opiekuna tymczasowego może być wszczęte na wniosek lub z urzędu. Uprawnionymi do złożenia wniosku są: Straż Graniczna, wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, marszałek województwa, prokurator, Policja, kierownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, przedstawiciele organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, osoba sprawująca faktyczną pieczę nad małoletnim, osoba, która objęła faktyczną pieczę nad małoletnim po wjeździe przez małoletniego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i sprawuje ją w dniu złożenia wniosku, inne osoby lub podmioty, w ramach swoich zadań.
Wniosek o ustanowienie opiekuna tymczasowego składa się w Biurze podawczym właściwego sądu opiekuńczego – sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce pobytu małoletniego

Kto ustanawia opiekuna tymczasowego?

Opiekuna tymczasowego ustanawia sąd opiekuńczy – sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego

Kto może być opiekunem tymczasowym?

Opiekuna tymczasowego ustanawia się przede wszystkim spośród krewnych i powinowatych małoletniego lub innych osób dających rękojmię należytego wykonywania obowiązków opiekuna. Kandydat na opiekuna tymczasowego musi spełniać warunki określone w art. 148 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

Art. 148. [Negatywne przesłanki podmiotowe]
§ 1. Nie może być ustanowiona opiekunem osoba, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych albo została pozbawiona praw publicznych.
§ 1a. Opiekunem małoletniego nie może być ustanowiona także osoba, która została pozbawiona władzy rodzicielskiej albo skazana za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności albo za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby lub przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu z nim, albo osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi, lub obowiązek powstrzymywania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu.
§ 2. Nie może być ustanowiony opiekunem ten, w stosunku do kogo zachodzi prawdopodobieństwo, że nie wywiąże się należycie z obowiązków opiekuna.

Czy dziecko może wjechać samo?

Teoretycznie może zdarzyć się sytuacja, że dziecko po przekroczeniu granicy będzie pozbawione opieki. W takiej sytuacji niezwłocznie zostanie wszczęte postępowanie w celu ustanowienia dla takiego dziecka opiekuna tymczasowego.

Czy dziecko może wjechać bez rodzica / z osobą niespokrewnioną?

Tak, dziecko może wjechać na terytorium Polski bez rodzica, w obecności innej osoby niż rodzic np. innego członka rodziny lub sąsiada. W takim przypadku trzeba okazać pisemną zgodę co najmniej jednego z rodziców.

Czy potrzebna jest zgoda notarialna drugiego rodzica?

Nie, do wjazdu dziecka na terytorium Polski nie jest potrzebna zgoda notarialna drugiego rodzica.

Czy dziecko może wjechać do PL tylko z jednym rodzicem?

Tak, dziecko na terytorium Polski może wjechać tylko z jednym rodzicem.

 

Czy muszę rejestrować się w punkcie recepcyjnym?

Nie musisz, ale możesz i nie będzie to miało negatywnych konsekwencji. W punkcie recepcyjnym możesz dostać między innymi: posiłek, pomoc medyczną, odpocząć, uzyskać pomoc w organizacji transportu, zostać skierowanym dalej, do miejsca, gdzie dostaniesz bezpłatny nocleg i wyżywienie. Na terenie Polski działa wiele punktów recepcyjnych, zarówno przy samej granicy jak i w głębi kraju.

 

Jak udokumentować wjazd po 24.02.2022 r.?

Jeśli przekroczyłeś granicę Polski z Ukrainą po 24 lutego 2022 r., ale nie masz stempla w paszporcie ani innego dokumentu potwierdzającego wjazd do Polski, udaj się do najbliższego urzędu gminy lub miasta, aby zarejestrować swój wjazd. Masz na to 60 dni od dnia wjazdu do Polski

Czy wjazd bez paszportu jest możliwy?

Tak, wjazd małoletniego bez paszportu na terytorium Polski jest możliwy. Wystarczające będzie wówczas okazanie aktu urodzenia dziecka. W sytuacji, w której rodzic nie posiada nawet aktu urodzenia, dziecko może przekroczyć granicę bez żadnego dokumentu.

Czy Obywatelowi Ukrainy przysługuje bezpłatny transport publiczny?

Na dzień 03.04.2022 r. obywatele Ukrainy (dzieci i młodzież do lat 18, kobiety, mężczyźni powyżej 60. roku życia i mężczyźni w wieku 18-60 lat, którzy są osobami z niepełnosprawnością lub osobami o ograniczonej sprawności ruchowej), którzy przybyli na terytorium Polski po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi na Ukrainie mają prawo do bezpłatnego przejazdu koleją w 2 klasie pociągów kategorii ekonomicznych (TLK i IC) na terenie całej Polski. Przejazdy obywateli Ukrainy odbywają się na podstawie nieodpłatnych biletów dodatkowych ze wskazaniem lub bez gwarancji miejsca do siedzenia, a dokumentami, które poświadczają prawo obywatela Ukrainy do skorzystania z bezpłatnego przejazdu w komunikacji krajowej są ukraiński paszport, który potwierdza przekroczenie granicy po 24 lutego 2022 r. lub dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość, np. dowód osobisty, prawo jazdy, legitymacja studencka wraz z potwierdzeniem nadania numeru PESEL osobie, która przekroczyła granicę po 24 lutego 2022 r.

Jeżeli chodzi o komunikację publiczną (lokalną) w poszczególnych miastach, to darmowe przejazdy dla obywateli Ukrainy, zależą od decyzji konkretnego miasta. Zanim zaczniesz korzystać z komunikacji miejskiej w danym mieście, upewnij się, że władze tego miasta podjęły decyzje o wprowadzeniu bezpłatnej komunikacji dla obywateli Ukrainy.

Jakie świadczenia przysługują?

Na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej obywatelowi Ukrainy, uprawnionemu do świadczeń na podstawie specustawy, mogą być przyznane następujące świadczenia z pomocy społecznej:
a) pieniężne:
• zasiłek stały,
• zasiłek okresowy,
• zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,
• wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd,
b) niepieniężne:
• praca socjalna,
• bilet kredytowany,
• składki na ubezpieczenie zdrowotne,
• składki na ubezpieczenia społeczne,
• sprawienie pogrzebu,
• poradnictwo specjalistyczne,
• interwencja kryzysowa,
• schronienie,
• posiłek,
• niezbędne ubranie,
• usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy,
• specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia,
• mieszkanie chronione,
• pobyt i usługi w domu pomocy społecznej.

Kto może skorzystać ze świadczeń pomocy społecznej?

Świadczenia z pomocy społecznej przysługują obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie specustawy i który został wpisany do rejestru PESEL.

Czy trzeba mieć konto w banku?

Aby podjąć zatrudnienie w Polsce obywatel Ukrainy nie musi posiadać konta w banku

Czy trzeba zawrzeć umowę o pracę? Czy dozwolona jest umowa o dzieło lub umowa zlecenia?

Obywatel Ukrainy może być zatrudniony także w oparciu o umowę o dzieło lub umowę zlecenie.

 

Czy potrzebny jest PESEL, żeby móc legalnie prowadzić działalność gospodarczą?

Tak, aby obywatel Ukrainy mógł legalnie prowadzić działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy, muszą posiadać numer PESEL.

Czy potrzebny jest PESEL, żeby móc legalnie pracować?

Specustawa nie wymaga posiadania nr PESEL przez obywatela Ukrainy podejmującego zatrudnienie na terenie Polski

Jakie formalności trzeba dopełnić, żeby móc pracować legalnie?

Pracodawca zatrudniający obywatela Ukrainy obowiązany jest powiadomić w terminie 14 dni od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu o powierzeniu wykonywania pracy temu obywatelowi.

Jak długo można legalnie pracować

Obywatel Ukrainy może legalnie pracować na podstawie specustawy tak długo jak długo będzie legalny jego pobyt w oparciu o w/w ustawę

Czy potrzebne jest zezwolenie na pracę?

Nie, obywatel Ukrainy, mający prawo do wykonywania pracy na podstawie specustawy, nie musi uzyskiwać zezwolenia na pracę.

Kto może legalnie pracować?

Obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie pobytu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w przypadku gdy:
1) jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 specustawy lub
2) jest obywatelem Ukrainy przebywającym legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
– jeżeli podmiot powierzający wykonywanie pracy powiadomi w terminie 14 dni od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu o powierzeniu wykonywania pracy temu obywatelowi.

Czy nadanie PESEL uniemożliwia wyjazd z Polski (w tym powrót na Ukrainę)?

Nie, nadanie nr PESEL nie uniemożliwia wyjazdu z Polski, w tym powrotu na Ukrainę.

Czy przy złożeniu wniosku musi być obecne dziecko?

Jeżeli dziecko ukończyło 12 rok życia musi być obecne podczas składania wniosku.  Obecność młodszego dziecka podczas składania wniosku jest wymagana w sytuacji, gdy dziecko nie posiada jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego tożsamość i jego tożsamość będzie ustalana w oparciu o oświadczenie.

Czy wniosek trzeba złożyć osobiście?

Tak, wniosek trzeba złożyć osobiście. Wyjątkiem jest sytuacja gdy wniosek dotyczy dziecka, które nie ukończyło 12 roku życia

Jaki jest termin na nadanie PESEL?

Po złożeniu kompletnego wniosku, numer PESEL co do zasady nadawany jest „od ręki”.

Do kiedy można składać wniosek o PESEL?

Wniosek o nadanie numeru PESEL powinieneś złożyć w ciągu 60 dni od wjazdu do Polski.

Jak wykazać datę wjazdu po 24 lutego

Datę wjazdu po 24 lutego możesz wykazać datą stempla w dokumencie podróży, zaświadczeniem od Komendanta Głównego Straży Granicznej lub oświadczeniem składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Czy jest potrzebna aktualne zdjęcie wnioskodawcy? Gdzie zrobić zdjęcie?

Tak, do wniosku o nadanie nr PESEL musisz załączyć aktualne zdjęcie. Zdjęcie do wniosku o nadanie nr PESEL możesz wykonać odpłatnie w prawie każdym zakładzie fotograficznym na ternie całego kraju. Wiele urzędów gmin lub miast umożliwia wykonanie darmowego zdjęcia do wniosku o nadanie nr PESEL (warto sprawdzić strony internetowe poszczególnych urzędów).

Jakie dodatkowe dokumenty są potrzebne do uzyskania PESEL

Oprócz wypełnionego wniosku o nadanie nr PESEL powinieneś mieć ze sobą:
a) dokument podróży, Kartę Polaka lub inny dokument ze zdjęciem umożliwiający ustalenie tożsamości (także nieważny), a w przypadku osób do 18 roku życia, również dokument potwierdzający urodzenie
b) 1 kolorową fotografia o wymiarach 35×45 mm przedstawiająca osobę w pozycji frontalnej, bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, patrzącą na wprost z otwartymi oczami nie przesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i z zamkniętymi ustami (jak do paszportu)

Czy formularz wniosku o PESEL jest dwujęzyczny?

Tak, formularze o nadanie nr PESEL zostały przygotowane w języku polskim i ukraińskim oraz w języku polskim i rosyjskim

Gdzie znajdę wzór wniosku o PESEL?

Wzór wniosku o PESEL dostępny jest w każdym urzędzie gminy lub urzędzie miasta. Można go znaleźć także pobrać i wydrukować samodzielnie ze strony internetowej: https://mc.bip.gov.pl/ogloszenia/wzor-wniosku-o-nadanie-numeru-pesel-w-zwiazku-z-konfliktem-na-ukrainie.html

Czy złożenie wniosku o PESEL podlega opłacie?

Złożenie wniosku u PESEL nie podlega żadnym opłatom

Gdzie złożyć wniosek o PESEL?

Wniosek o nadanie numeru PESEL możesz złożyć w dowolnym urzędzie gminy lub miasta na terytorium całego kraju. Przed udaniem sie do konkretnego urzędu, warto do niego zadzwonić aby upewnić się czy w związku z długą kolejką oczekujących, nie trzeba umówić terminu wizyty w urzędzie.

Kto może uzyskać PESEL?

Numer PESEL mogą uzyskać:
a) obywatele Ukrainy,
b) obywatele Ukrainy posiadający Kartę Polaka,
c) członkowie najbliższej rodziny obywatela Ukrainy posiadającego Kartę Polaka,
a) małżonek obywatela Ukrainy,
d) nie posiadający obywatelstwa ukraińskiego,
którzy przybyli na terytorium Polski z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa od 24 lutego 2022 r.
O numer PESEL na podstawie specustawy nie mogą ubiegać się obywatele Ukrainy:
b) posiadający: zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt czasowy, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt tolerowany;
c) którzy: złożyli w RP wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w imieniu których takie wnioski zostały złożone; zadeklarowali zamiar złożenia wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej w RP lub których takie deklaracje zamiaru dotyczą.

Czy muszę mieć PESEL? Do czego potrzebny jest PESEL?

Numer PESEL musisz mieć, jeśli chcesz skorzystać z przysługującego Ci prawa do przedłużonego pobytu w Polsce i z przysługujących Ci w Polsce świadczeń (dotyczy i dorosłych, i dzieci).
Numer PESEL otrzymasz w ramach specjalnej, uproszczonej procedury. Składając wniosek o nadanie numeru PESEL, zarejestrujesz także swój wjazd do Polski, jeśli nie został on zarejestrowany wcześniej przez Straż Graniczną

Co to jest numer PESEL?

Numer PESEL to identyfikacyjny numer statystyczny dla osób mieszkających w Polsce

Zasady wjazdu do Polski - dokumenty

Wjazd obywateli i obywatelek Ukrainy do Polski jest obecnie możliwy na podstawie:

 

  • paszportu biometrycznego (uprawniającego do wjazdu bezwizowego);
  • wizy krajowej (D) lub wizy Schengen (C);
  • dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo Schengen;
  • zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE i ważnej karty pobytu;
  • wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, złożonego na polskim przejściu granicznym wobec Strażnika Granicznego;
  • decyzji Straży Granicznej udzielanej podczas przekraczania granicy. 

Chociaż warunkiem bezwizowego wjazdu do Polski jest posiadanie paszportu biometrycznego, władze polskie zapewniają, że wpuszczą każdą osobę, która ucieka z Ukrainy w związku z wojną, niezależnie od tego, czy posiada ona odpowiednie dokumenty wjazdowe, czy nie. 

Oznacza to, że jeżeli nie posiadasz paszportu biometrycznego, zostaniesz wpuszczony do Polski na podstawie zgody Straży Granicznej. Taka zgoda jest wydawana na 15 dni. 

Każda osoba ma także prawo złożyć na przejściu granicznym wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jednak z uwagi na dużą liczbę osób przekraczających obecnie granice, nie jest to raczej praktykowane. Wniosek taki możesz jednak złożyć w późniejszym czasie, w trakcie pobytu w Polsce.

Ważne! W miarę możliwości, zabierz ze sobą na granicę dokumenty potwierdzające Twoją tożsamość, takie jak zagraniczny paszport, prawo jazdy, czy chociaż świadectwo urodzenia. Przydadzą Ci się one także podczas pobytu w Polsce.

Kto nie może opuścić Ukrainy?

W okresie obowiązywania stanu wojennego, ukraińskie służby graniczne nie wypuszczają z Ukrainy mężczyzn – obywateli Ukrainy w wieku od 18 do 60 lat. 

 Od tej zasady istnieją jednak wyjątki i powszechnej mobilizacji nie podlegają:

 

    • osoby wykonujące służbę w czasie mobilizacji lub wojny w innych niż wojsko organach władzy państwowej;
    • osoby uznane przez komisję lekarsko wojskową za tymczasowo niezdolne do służby – do 6 miesięcy od orzeczenia;
    • mężczyźni i kobiety, którzy mają na utrzymaniu co najmniej troje dzieci do 18 roku życia;
    • osoby samotnie wychowujące dziecko/dzieci;
    • rodzice lub opiekunowie niepełnosprawnego dziecka – grupa A, jeśli dziecko nie ukończyło 18. roku życia;
    • rodzice lub opiekunowie niepełnosprawnego dziecka, jakie ma jakiekolwiek wady funkcjonowania organizmu w stopniu III lub IV oraz ograniczenie aktywności życiowej jakiejkolwiek kategorii w stopniu II-III;
    • rodzice lub opiekunowie niepełnosprawnego dziecka w stopniu I lub II, do ukończenia przez dziecko 23 roku życia;
    • opiekunowie lub rodzice zastępczy dzieci do 18 roku życia;
    • opiekunowie stali osób, które zgodnie z ustawą wymagają opieki, w razie braku innych osób mogących tę opiekę sprawować;
    • parlamentarzyści;
    • pracownicy organów kierownictwa wojskowego;
    • studenci i doktoranci studiów wyższych, asystenci – stażyści, aspiranci i doktoranci;
    • pracownicy naukowi i naukowo-dydaktyczni szkolnictwa wyższego i organizacji naukowych, mający stopień naukowy;
    • mężczyźni lub kobiety, których najbliższe osoby zginęły lub zaginęły w trakcie operacji antyterrorystycznych.

 

Wjazd do Polski mężczyzn w wieku poborowym

Nie ma podstaw prawnych, aby polska Straż Graniczna odmawiała wjazdu do Polski mężczyznom w wieku poborowym. Jednak przed wjazdem do Polski konieczne jest przejście przez ukraińską kontrolę graniczną , a ukraińskie służby graniczne nie wypuszczają z Ukrainy mężczyzn między 18 a 60 rokiem życia.

Warunki dla ruchu bezwizowego

Żeby skorzystać z tej możliwości musisz posiadać ważny paszport biometryczny. Wówczas, na podstawie ruchu bezwizowego możesz przebywać w Polsce maksymalnie 90 dni w ciągu każdych 180 dni. Jeżeli więc przebywałeś ostatnio przez dłuższy czas w Polsce lub innym kraju strefy Schengen, następnie wróciłeś na Ukrainę, a teraz próbujesz wjechać do Polski, może się okazać, że nie przysługuje Ci już prawo wjazdu na podstawie ruchu bezwizowego. W takim wypadku możesz nadal wjechać do Polski na podstawie zgody Straży Granicznej, udzielonej podczas przekraczania granicy. Polskie władze zapewniają, że każda osoba uciekająca z Ukrainy, zostanie wpuszczona do Polski. 

Wjazd do Polski bez dokumentu podróży (paszportu zagranicznego)

Co do zasady, warunkiem wjazdu do Polski jest posiadanie ważnego dokumentu podróży. Taki wymóg nie dotyczy jednak osób, które składają na granicy wniosek o udzielenie im ochrony międzynarodowej. Wniosek taki powinien być przyjęty od każdej osoby, nawet, jeżeli nie posiada ona dokumentu podróży, ani żadnych innych dokumentów wjazdowych.  Ponadto, zgodnie z zapewnieniami polskich władz, w tej chwili każdej osobie uciekającej z Ukrainy podróżującej bez paszportu będzie wydawana na wjazd do Polski szczególna zgoda Straży Granicznej.

Wjazd do Polski osób objętych zakazem wjazdu na terytorium RP

Także osoby objęte zakazem wjazdu zostaną wpuszczone do Polski. W takim wypadku musisz się jednak liczyć z tym, że Straż Graniczna będzie mogła zwrócić się do sądu z wnioskiem o umieszczenie Cię w ośrodku strzeżonym, gdzie będziesz przebywał w warunkach pozbawienia wolności. 

Przepisy wydane w związku z pandemią SARS-CoV-2

Osoby wjeżdżające z Ukrainy do Polski są zwolnione z obowiązku posiadania szczepienia przeciwko COVID-19, przechodzenia testów.

Dziecko bez opiekunów prawnych

Co do zasady, do przekroczenia granicy potrzebne są dwa dokumenty: 

  • dokument potwierdzający tożsamość dziecka (paszport lub akt urodzenia) oraz
  • zgoda rodzica, tj. (dokument, w którym rodzic upoważnia wskazaną osobę towarzyszącą dziecku w podróży do opieki, a także do uzyskiwania wszelkich dokumentów podróżnych i do podejmowania wszelkich decyzji dotyczących życia i zdrowia dziecka w okresie wyjazdu. Taka zgoda musi być potwierdzona notarialnie. Obecnie wielu polskich notariuszy zadeklarowało chęć nieodpłatnego potwierdzania zgód dla rodziców dzieci uciekających z terenu Ukrainy.

Uwaga! W praktyce, ukraińskie służby graniczne zezwalają obecnie dzieciom na przekraczanie granicy bez zgody drugiego rodzica,

Wjazd ze zwierzęciem domowym

Od 24.02.2022 polskie służby weterynaryjne wprowadziły tymczasowe odstępstwa ułatwiające przekraczanie granicy ukraińsko-polskiej ze zwierzętami domowymi: psami, kotami i fretkami. Opiekunowie zwierząt nie muszą okazywać na granicy kompletu dokumentów weterynaryjnych. W miarę możliwości warto jednak wziąć ze sobą wszelkie dokumenty związane ze zdrowiem zwierzęcia. 

 

Po przekroczeniu granicy, zwierzęta zostaną zbadane pod kątem wścieklizny i zaszczepione na koszt budżetu państwa. Następnie właściciel zwierzęcia otrzyma dokument potwierdzający spełnienie wymogów weterynaryjnych. Jeżeli zwierzęta nie posiadają czipa, zostaną zaczipowane na koszt państwa. 

Wjazd do Polski obywateli innych państw niż Ukraina

Zasady wjazdu do Polski obywateli innych państw niż Ukraina zależą od wymogów wjazdowych dotyczących konkretnego państwa, którego dana osoba jest obywatelem. Najczęściej jest to obowiązek posiadania wizy. 

 

W tej chwili każdej osobie może zostać wydana zgoda Straży Granicznej na wjazd do Polski, bez spełniania wymaganych prawem wymogów dot. wjazdu. 

Polskie władze zapewniają, że wpuszczają obecnie do Polski każdą osobę uciekającą z Ukrainy, w tym także obywateli innych państw. Praktyka pokazuje, że otrzymują one od Straży Granicznej zgodę na wjazd do Polski z prawem pobytu w Polsce na okres do 15 dni.

Pamiętajmy jednak, że obywatele państw innych niż Ukraina zostali wpuszczeni do Polski wyjątkowo – w związku z konfliktem w Ukrainie, ale – co do zasady – powinni oni wrócić do kraju swojego pochodzenia, jeżeli tam nie grozi im prześladowanie, chyba, że są członkami rodzin (małżonkiem lub małoletnim dzieckiem) obywatela Ukrainy. W takim wypadku będą objęci ochroną czasową razem z ukraińskim członkiem rodziny.

Obywatele państw innych niż Ukraina mogą złożyć wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jeżeli obawiają się powrotu do swojego kraju pochodzenia. Taki wniosek powinien zostać przyjęty na przejściu granicznym od każdej osoby uciekającej przed niebezpieczeństwem bez względu na to, czy dana osoba posiada odpowiednie dokumenty wjazdowe. 

Wjazd do Polski własnym samochodem

Nie ma wymogów ograniczających prawo wjazdu do Polski własnym samochodem. 

Do poruszania się po polskich drogach potrzebne jest:

  1. prawo jazdy osoby prowadzącej pojazd;
  2. posiadanie dowodu rejestracji pojazdu za granicą, wydanego przez odpowiedni organ, który powinien potwierdzać, że kierowca ma prawo prowadzić ten pojazd (np. stwierdza, że pojazd jest własnością lub współwłasnością kierowcy). Jeżeli z dowodu rejestracyjnego nie wynika uprawnienie do używania danego pojazdu, kierujący powinien mieć przy sobie dokument potwierdzający prawo do korzystania z pojazdu (umowę użyczenia albo zgodę właściciela);
  3. posiadanie dokumentu potwierdzającego, że pojazd jest sprawny technicznie 
  4. oznaczenie pojazdu tablicą rejestracyjną złożoną z liter alfabetu łacińskiego, cyfr arabskich oraz literowego oznaczenia kraju pochodzenia;
  5. posiadanie ważnej polisy od odpowiedzialności cywilnej.

    Samochód należy zarejestrować w Polsce przed upływem 6 miesięcy od wjazdu.

Ochrona międzynarodowa

Każda osoba ma prawo złożenia na granicy lub na terytorium Polski wniosku o udzielenie jej ochrony międzynarodowej. W tym celu wystarczy poinformować Straż Graniczną o takim zamiarze i podać powody, ze względu na które nie jest możliwy bezpieczny powrót do kraju pochodzenia. Obecnie jednak, w związku z dużą liczbą osób przechodzących przez polskie przejścia graniczne z Ukrainą, składanie takich wniosków na granicy nie jest praktykowane. Straż Graniczna wpuszcza osoby uciekające z Ukrainy do Polski na podstawie przepisów o ruchu bezwizowym lub na podstawie specjalnej zgody Straży Granicznej. Pamiętajmy, że w procedurze o udzielenie ochrony międzynarodowej powinniśmy wykazać, że to w kraju naszego pochodzenia grozi nam prześladowanie, lub ryzyko utraty życia lub zdrowia.

Jak długo mogę przebywać legalnie w Polsce?

Jeżeli wjechałeś do Polski na podstawie ruchu bezwizowego, możesz przebywać w Polsce oraz innych krajach strefy Schengen przez okres do 90 dni.. Jeżeli przed upływem tego terminu nie będziesz mógł powrócić do kraju, konieczne będzie wystąpienie z wnioskiem o zalegalizowanie Twojego pobytu w Polsce. 

Jeżeli wjechałeś do Polski na podstawie wydanej Ci wcześniej karty pobytu, możesz przebywać w Polsce w okresie jej ważności (i dłużej, na mocy przepisów covidowych ).

Jeżeli złożyłeś wniosek o udzielenie Ci w Polsce ochrony międzynarodowej, zostaniesz skierowany do jednego z ośrodków dla osób poszukujących ochrony i będzie się wobec Ciebie toczyć procedura uchodźcza. Zostaniesz wtedy zobowiązany do złożenia paszportu do depozytu i pozostania w Polsce do czasu rozstrzygnięcia Twojego wniosku. 

Jeżeli wjechałeś do Polski na podstawie zgody Straży Granicznej, Twój legalny pobyt w Polsce trwa do 15 dni. . Możesz także złożyć wniosek o udzielenie Ci w Polsce ochrony międzynarodowej. W tej chwili procedowana jest ustawa, która ureguluje zasady pobytu osób objętych ochroną czasową. Prawdopodobnie obywatele Ukrainy otrzymają prawo pobytu na 18 miesięcy z możliwością przedłużenia oraz z wolnym dostępem do rynku pracy. Na ostateczną regulację musimy jednak poczekać do wejścia w życie tych przepisów.

Gdzie w Polsce otrzymam wsparcie?

Wszyscy wjeżdżający do Polski mogą się zgłosić do jednego z centrów recepcyjnych oferujących tymczasowe zakwaterowanie, wyżywienie i pomoc medyczną. Poniżej znajdziesz adresy kilku z tych miejsc:. 

  • Pałac Suchodolskich Gminny Ośrodek Kultury i Turystyki, ul. Parkowa 5, 22-175 Dorohusk – osiedle
  • Przygraniczne Centrum Kultury i Rekreacji, ul. Spółdzielcza 8, 22 – 540 Dołhobyczów
  • Zespół Szkół w Horodle, ul. Piłsudskiego 58, 22 – 523 Horodło
  • Szkoła Podstawowa w Lubyczy Królewskiej (zaplecze hali sportowej), ul. Jana III Sobieskiego 5, 22 – 680 Lubycza Królewska
  • Świetlica, Korczowa 155 37-552 Korczowa
  • Hala sportowa – Medyka 285, 37-732 Medyka
  • Szkoła Podstawowa w m. Krowica Sama 183, 37-625 Krowica Sama
  • Była Szkoła Podstawowa w Łodynie,  Łodyna 41, 38-700 Ustrzyki Dolne

Organizacje pomocowe

Całodobowa Infolinia dla obywateli Ukrainy prowadzona przez Urząd do Spraw Cudzoziemców: +48 47 721 75 75

Strona informacyjna: www.ua.gov.pl (informacje po PL, UA, ENG i RUS)

 

Organizacje pozarządowe:

 

Dom Ukraiński/Nasz Wybór (Warszawa)

ul. Zamenhofa 1

00-153 Warszawa

Telefon: +48 727 805 764

 

Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć (Kraków)

ul. Krowoderska 11/7

31-141 Kraków

Telefon i WhatsApp: +48 693 390 502

 

Fundacja Ocalenie (Warszawa)

ul. Krucza 6/14a

00-549 Warszawa

[email protected]

 

Centrum Wielokulturowe (Warszawa)

ul. Jagiellońska 54

03-469 Warszawa

Telefon: +48 22 648 11 11 / +48 604 932 969

 

Stowarzyszenie Interwencji Prawnej (Warszawa)

ul. Siedmiogrodzka 5/51

01-204 Warszawa 

Telefon: +48 880 145 372

 

Helsińska Fundacja Praw Człowieka (Warszawa)

ul. Wiejska 16

00-490 Warszawa

[email protected]

 

NOMADA. Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Społeczeństwa Wielokulturowego (Wrocław)

ul. Paulińska 4/8

Wrocław 50-247

[email protected]

+48 791 576 459

 

Instytut Praw Migrantów (Wrocław)

ul. Ruska 46A/201,

50-079 Wrocław

[email protected]

tel. +48 510 011 846

 

Strona internetowa Grupy Granica zawierająca informacje o aktualnych inicjatywach na rzecz pomocy osobom uciekającym z Ukrainy: www.ukraina.grupagranica.pl 

 

Opieka medyczna w Polsce

Osoby, które wjechały do Polski z terytorium Ukrainy od 24.02.2022 mogą korzystać z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. 

 

Dodatkowo, pomoc medyczną dla uciekających z kraju obywateli i obywatelek Ukrainy zaoferowało:

  1. Centrum medyczne LUX MED: polsko-ukraińska infolinia tel. +48 22 45 87 007 czynna codziennie w godz. 9.00 -17.00;  e-mail: [email protected]
  2. Centrum Medyczne Damiana: tel : 22 566 22 22.

Komu przysługuje bezpłatna opieka medyczna?

Prawo do świadczeń w Polsce, jak dla osób ubezpieczonych, obejmuje:

  1. obywateli Ukrainy, którzy przybyli z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  2. nieposiadających obywatelstwa ukraińskiego małżonków obywateli Ukrainy, którzy przybyli z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  3. obywateli Ukrainy z Kartą Polaka, którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej
  4. członków najbliższej rodziny obywatela Ukrainy z Kartą Polaka, którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej (do „najbliższej rodziny” zaliczyć można: małżonka, wstępnych [rodzice, dziadkowie], zstępnych [dzieci, wnuki], rodzeństwo, powinowatych w tej samej linii lub stopniu [zięć, synowa, teść, teściowa, szwagier, bratowa, pasierb], osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz jej małżonka, a także osobę pozostającą we wspólnym pożyciu)

– którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r.

Prawo do świadczeń obejmuje także dziecko urodzone już w Polsce, jeżeli jego matka jest osobą określoną w lit. a) lub b).

Uprawnienia do świadczeń medycznych na mocy specustawy nie przysługują osobom, które przed 24 lutego 2022 r. przebywały legalnie w Polsce na podstawie zezwoleń pobytowych lub miały status uchodźcy, lub złożyły wniosek o uzyskanie takiego statusu.

Jak udokumentować uprawnienia do świadczeń medycznych dla osób uprawnionych na mocy specustawy?

Przed wejściem w życie specustawy (od 24 lutego do 11 marca 2022 r.) na podstawie każdego dokumentu, który potwierdza tożsamość, m.in.:

  1. paszportu obywatela Ukrainy ze stemplem Straży Granicznej RP,
  2. zaświadczenia wydanego przez Straż Graniczną RP,
  3. dowodu osobistego,
  4. prawa jazdy,
  5. aktu małżeństwa,
  6. aktu urodzenia,
  7. innego dokumentu poświadczającego status ukraińskiego obywatelstwa, przekroczenia granicy, miejsce przekroczenia granicy; status małżonka obywatela Ukrainy, pokrewieństwo w przypadku najbliższej rodziny obywatela Ukrainy z Kartą Polaka.

Po wejściu w życie specustawy (tj. od 12 marca 2022 r.) dodatkowo na podstawie:

  1. specjalnego numeru PESEL nadawanego obywatelom Ukrainy,
  2. e-dokumentu (osoby pełnoletnie, które zarejestrują się w gminie i zostanie nadany im numer PESEL oraz założą profil zaufany, mogą aktywować e-dokument poświadczający status osoby uprawnionej),
  3. wydruk potwierdzenia utworzenia profilu zaufanego osoby uprawnionej (zawiera: imię i nazwisko, numer PESEL).

Czy żeby skorzystać z opieki medycznej trzeba mieć PESEL?

Udzielenie pomocy medycznej nie jest uzależnione od posiadania nr PESEL.

Czy można uzyskać receptę na leki?

Tak, ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, która weszła w życie 12 marca 2022 roku, zapewnia m.in. uprawnionym obywatelom Ukrainy dostęp do opieki medycznej na analogicznych zasadach, jak dla osób ubezpieczonych w Polsce, a zatem także prawo do otrzymania recepty na leki.

Czy można skorzystać ze 100% refundacji?

Tak, ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, która weszła w życie 12 marca 2022 roku, zapewnia m.in. uprawnionym obywatelom Ukrainy dostęp do opieki medycznej na analogicznych zasadach, jak dla osób ubezpieczonych w Polsce, w tym bezpłatny dostęp do świadczeń gwarantowanych – wśród nich są leki objęte refundacją przez Ministra Zdrowia. Jeżeli Twoje schorzenie kwalifikuje się do otrzymania leku objętego 100% refundacją, będziesz mógł z tej refundacji skorzystać.

Czy w polskiej aptece można zrealizować ukraińską receptę?

Tak, w Polsce, każda apteka ogólnodostępna ma obowiązek realizacji recept wystawionych poza granicami Unii Europejskiej, w tym także tych wystawionych w Ukrainie. Recepta wystawiona w innym państwie niż państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zostanie zrealizowana, jeżeli zawiera następujące dane: imię lub imiona i nazwisko pacjenta, adres pacjenta, nazwę powszechnie stosowaną (międzynarodową) albo nazwę handlową, postać, moc, ilość, datę wystawienia recepty, dane osoby wystawiającej receptę określone w art. 96a ust. 1 pkt 3 lit. a, b i d ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz własnoręczny podpis osoby wystawiającej receptę;

Recepta wystawiona w Ukrainie będzie realizowana za pełną odpłatnością chociażby w Ukrainie wystawiony była z refundacją.

W sytuacji gdyby Twoja recepta nie mogła zostać zrealizowana (np. nie zawiera w/w elementów), pamiętaj, że farmaceuci pracujący w aptekach lub punktach aptecznych w sytuacji zagrożenia zdrowia pacjenta, są uprawnieni do wystawienia recepty na produkty lecznicze o kategorii dostępności Rp (z zastrzeżeniem środków kontrolowanych). Zawsze możesz też zgłosić się do lekarza w Polsce, który w razie wystąpienia wskazań wypisze Ci potrzebne leki na polskiej recepcie.

Czy pobyt w szpitalu jest płatny?

Nie, jeżeli jesteś uprawniony do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych na mocy specustawy, pobyt w szpitalu nie jest odpłatny.

Z jakich świadczeń można skorzystać w ramach bezpłatnej opieki medycznej?

Osoby uprawnione do świadczeń na mocy specustawy mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, udzielonych w Polsce, na analogicznych zasadach i w analogicznym zakresie, jak osoby ubezpieczone w Polsce (m.in. podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, leczenie szpitalne, opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień), za wyjątkiem leczenia uzdrowiskowego, rehabilitacji uzdrowiskowej, prawa do leczenia za granicą, zwrotu środków za leczenie za granicą na podstawie dyrektywy „transgranicznej”.

Osobom uprawnionym przysługuje również prawo do produktów leczniczych w ramach programów zdrowotnych Ministerstwa Zdrowia, świadczeń w zakresie zapobiegania i leczenia chorób zakaźnych, czyli szczepienia przeciwko COVID-19, testy w kierunku koronawirusa (antygenowe i PCR) oraz leczenie związane z COVID-19, a dzieciom dodatkowo  przysługują szczepienia ochronne w ramach kalendarza szczepień ochronnych (Program Szczepień Ochronnych – PSO na 2022 r.)

Z jakich świadczeń można skorzystać w ramach bezpłatnej opieki stomatologicznej?

W ramach bezpłatnej opieki stomatologicznej masz prawo do:

  1. leczenia bólu zęba – jeśli zgłosisz się z bólem zęba do dowolnego dentysty lub przychodni stomatologicznej z umową z NFZ – przyjmie Cię w dniu zgłoszenia; po godzinie 19.00 pomoc otrzymasz w placówkach, które pełnią dyżur stomatologicznej pomocy doraźnej,
  2. plomby – „białe plomby” przysługują Ci w zębach przednich górnych i dolnych (od 3+ do +3, od 3- do -3; w dalszych zębach (od czwartego) przysługują Ci plomby szare – amalgamatowe,
  3. leczenia kanałowego – jeśli jesteś dorosły, przysługuje Ci leczenie kanałowe od kła do kła (3–3), dzieciom i młodzieży do 18 lat, kobietom w ciąży i połogu (do 42. dnia po porodzie) przysługuje leczenie kanałowe wszystkich zębów, ale tylko do 3 kanałów w zębie,
  4. protezy – masz prawo do protezy częściowej z zastosowaniem elementów doginanych od 5 brakujących zębów lub w przypadku bezzębia – protezy całkowitej szczęki lub żuchwy,
  5. znieczulenia,
  6. badania lekarskiego stomatologicznego z instruktażem higieny jamy ustnej – raz w roku,
  7. kontrolnego badania lekarskiego – 3 razy w roku,
  8. zdjęcia rentgenowskiego wewnątrzustnego,
  9. leczenia zmian na błonie śluzowej jamy ustnej,
  10. usunięcia kamienia nazębnego,
  11. oczyszczanie kieszonek zębowych,
  12. usunięcia zęba jedno- i wielokorzeniowego.

 

Dodatkowo dzieci i młodzież do ukończenia 18 lat mają między innymi prawo do:

  1. zabezpieczenia lakiem szczelinowym bruzd pierwszych trzonowców stałych – raz do ukończenia 8 roku życia oraz bruzd drugich trzonowców stałych – raz do ukończenia 14 roku życia,
  2. lakierowania wszystkich zębów stałych, ale nie częściej niż raz na kwartał,
  3. impregnacji zębiny zębów mlecznych,
  4. kosmetycznego pokrycia niedorozwoju szkliwa w zębach stałych,
  5. leczenia chorób przyzębia,
  6. leczenia ortodontycznego aparatami ruchomymi do ukończenia 12 lat.

W jaki sposób można skorzystać z bezpłatnej pomocy psychologicznej?

Aktualnie bezpłatną pomoc psychologiczna dla osób z Ukrainy oraz wszystkich znajdujących się w kryzysie zdrowia psychicznego oferuje wiele państwowych i prywatnych placówek.

  1. Dziecięcy Telefon Zaufania, który działa przy Rzeczniku Praw Dziecka – pomoc dla ukraińskich dzieci i młodzieży, pod numerem telefonu + 48 800 12 12 12 dyżuruje psycholog, który biegle posługuje się językiem ukraińskim,
  2. Fundacja Nagle Sami telefon wsparcia + 48 800 108 108, który działa w poniedziałki i wtorki w godz. 17.00–20.00, konsultanci rozmawiają w języku ukraińskim, rosyjskim i polskim,
  3. Fundacja Ocalenie oferuje pomoc psychologiczną dla cudzoziemek i cudzoziemców – po polsku, angielsku i rosyjsku; na konsultacje można zapisywać się mailowo: [email protected] lub telefonicznie: +48 22 828 04 50 (w godz. 9.00–17.00); konsultacje odbywają się siedzibie fundacji w Warszawie (ul. Krucza 6/14a),
  4. Fundacja Polskie Forum Migracyjne – interwencyjny telefon oferujący wsparcie psychologiczne: +48 669 981 038,
  5. Centrum Medyczne Damiana – telefoniczne wsparcie psychologiczne; dyżur telefoniczny pod numerem + 48 22 566 22 27 w języku ukraińskim dostępny siedem dni w tygodniu w godzinach 8.00–20.00,
  6. Grupa ENEL-MED – bezpłatna infolinia pomocy psychologicznej + 48 22 267 68 53; infolinia czynna jest od poniedziałku do piątku w godz. 9.00-14.00; konsultacje dostępne są w języku polskim i angielskim,
  7. Fundacja „Nasz wybór” – całodobowa Gorąca Linia wsparcia +48 727 805 764,
  8. Centrum Psychoterapii Help – darmowa pomoc psychologiczna dla obywateli Ukrainy w języku polskim lub angielskim + 48 720 826 806 oraz + 48 790 626 806,
  9. Platforma Helping Hand – dyżury telefoniczne w języku ukraińskim pod numerem + 48 698 188 305, spotkania otwarte (polski, ukraiński, angielski) i czaty z psychologami (polski, angielski).

 

Pomocy można szukać również na grupie na Facebooku „Psycholodzy i Psycholożki dla Ukraińców” | Психологи для України.

Czy można skorzystać z obowiązkowych szczepień w PL?

Tak . Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres krótszy niż trzy miesiące mogą dobrowolnie poddać się szczepieniom ochronnym określonym w Programie Szczepień Ochronnych jako obowiązkowe dla obywateli RP, z wykorzystaniem szczepionek udostępnianych przez stacje sanitarno-epidemiologiczne.

Osoby poniżej 19 roku życia przebywające na terytorium RP powyżej trzech miesięcy są objęte obowiązkiem wykonania szczepień ochronnych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych i będą musiały poddać się szczepieniom ochronnym zgodnie z kalendarzem szczepień.

Wyjazd z Polski

Jeśli posiadasz ważną wizę, kartę pobytu albo paszport biometryczny, to możesz wjechać do innych państw strefy Schengen na okres do 90 dni w okresie 180 dni.

 

Jeżeli jednak nie posiadasz zagranicznego biometrycznego dokumentu podróży (albo Twoje dzieci go nie posiadają), wówczas nie będziesz mógł przekraczać swobodnie granic innych państw. Jeśli zależy Ci na wyjeździe, a nie posiadasz dokumentów, rekomendujemy kontakt z ambasadą danego kraju w Warszawie. 

 

Nie będziesz miał możliwości wyjazdu z Polski jeżeli złożyłeś wniosek o udzielenie Ci w Polsce ochrony międzynarodowej. Masz wtedy bowiem obowiązek pozostania w Polsce do czasu zakończenia Twojej procedury, a Twój paszport trafi na czas procedury do depozytu urzędu.

Kto podlega ochronie czasowej?

Ochroną czasową są objęci:

  1. obywatele Ukrainy zamieszkali w Ukrainie przed 24.02.2022;
  2. bezpaństwowcy lub obywatele państw trzecich innych niż Ukraina, którzy przed 24.02.2022 korzystali z ochrony międzynarodowej lub równoważnej ochrony krajowej w Ukrainie;
  3. małżonek osoby, o której mowa w pkt. a) lub b)
  4. małoletnie i niepozostające w związku małżeńskim dzieci osoby wskazanej w pkt. a) i b) lub dzieci jej małżonka, niezależnie od tego, czy urodziły się w związku małżeńskim, poza związkiem, czy są przysposobione;
  5. inni bliscy i krewni, którzy mieszkali razem jako jedna rodzina w czasie kiedy wystąpiły okoliczności prowadzące do masowego napływu wysiedleńców i którzy byli w tym czasie całkowicie lub częściowo na utrzymaniu osoby, o której mowa w pkt. a) lub b);
  6. bezpaństwowców i obywateli państw trzecich innych niż Ukraina, którzy są w stanie udowodnić, że przed 24.02.2022 legalnie przebywali w Ukrainie na podstawie ważnego zezwolenia na pobyt stały wydanego zgodnie z prawem ukraińskim, i którzy nie są w stanie w bezpiecznych i trwałych warunkach powrócić do kraju lub regionu pochodzenia.

 

Państwa członkowskie mogą stosować Decyzję Rady także do innych osób, w tym bezpaństwowców i obywateli państw trzecich innych niż Ukraina, którzy legalnie przebywali w Ukrainie i którzy nie są w stanie w bezpiecznych i trwałych warunkach powrócić do kraju lub regionu pochodzenia. Prawdopodobnie polska ustawa ureguluje w sposób szczególny status osób objętych ochroną czasową, przepisy te jednak nie weszły jeszcze w życie.

 

Państwa Członkowskie zobowiązały się nie zawracać obywateli państw trzecich, którzy korzystają z ochrony czasowej, w okresie obowiązywania decyzji Rady, do innych Państw Członkowskich nawet, jeżeli osoby te nie mają zezwolenia na pobyt. Dotyczy to zarówno osób przebywających już w docelowym Państwie UE jak i próbujących się do niego dostać – to nie oznacza jednak, że osoba objęta ochroną czasową może całkiem swobodnie poruszać się po UE i korzystać z uprawnień wynikających z ochrony czasowej w dowolnym państwie UE. 

Jakie uprawnienia daje ochrona czasowa?

Ochrona czasowa daje następujące uprawnienia :

  1. legalny pobyt w Polsce przez rok (udokumentowany zezwoleniem na pobyt czasowy i kartą pobytu)
  2. prawo do zakwaterowania
  3. prawo do bezpłatnej opieki medycznej 
  4. prawo do wyżywienia
  5. prawo do wykonywania pracy lub prowadzenia działalności gospodarczej (nie jest w tym zakresie wymagane zezwolenie na pracę)
  6. polski tymczasowy dokument podróży (dla osób nieposiadających dokumentu podróży)
  7. prawo do edukacji

 

Objęcie ochroną czasową nie wyklucza złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Polskie władze  podejmują czynności mające na celu połączenie osoby korzystającej z ochrony czasowej z jej rodziną (małżonkiem, małoletnimi dziećmi, innymi bliskimi krewnymi którzy zamieszkiwali z nim bezpośrednio przed przybyciem do RP) – w tym wydaje tym osobom wizy i zezwolenia na pobyt czasowy. Może również wystąpić do innego państwa członkowskiego UE o przekazanie cudzoziemca do tego państwa, jeśli cudzoziemiec ma w tym państwie członków rodziny.

Po zakończeniu okresu ochrony czasowej Szef Urzędu podejmuje działania mające na celu umożliwienie powrotu cudzoziemcom do kraju pochodzenia lub na obszar, z którego przybyli.

Podróż do innych krajów UE osoby korzystającej z ochrony czasowej

Nie ma możliwości swobodnego poruszania się po UE. Należy jednak pamiętać, że obywatel Ukrainy w ruchu bezwizowym (posiadający paszport biometryczny) może podróżować po strefie Schengen przez 90 dni w ciągu 180 dni i ewentualnie skorzystać z ochrony czasowej lub wystąpić o status uchodźcy w innym państwie.

Dodatkowo każde państwo UE może wprowadzić (tak jak Polska) szczególne regulacje dotyczące zasad wjazdu i pobytu obywateli Ukrainy i członków ich rodzin. W tej kwestii należy skonsultować się z konsulatem odpowiedniego kraju.

Jakie obowiązki kreuje ochrona czasowa?

Obowiązki wynikające z ochrony czasowej:

  1. Konieczność rejestracji, pozostawienia odcisków linii papilarnych i fotografii twarzy,
  2. Konieczność poddania się niezbędnym zabiegom lekarskim oraz sanitarnym.

Praca po złożeniu wniosku

Cudzoziemiec korzystający z ochrony czasowej może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę lub wykonywać działalność gospodarczą.

Rejestracja w punkcie recepcyjnym

Rejestracja w punkcie recepcyjnym nie jest obowiązkowa. Rejestracja jest jednak rekomendowana, ponieważ może ułatwić wykazanie, że przyjazd do Polski nastąpił po rozpoczęciu działań wojennych. Jest to istotne w szczególności dla osób, które nie otrzymały potwierdzenia przekroczenia granicy. Projektowana, nowa regulacja będzie zawierała szczegóły w tym zakresie.

Wjazd do Polski przed 24.02.2022

Osoby, które wjechały do Polski przed rozpoczęciem działań wojennych, są zobowiązane legalizować swój pobyt na zwykłych zasadach, tj., jeśli kończy im się zezwolenie pobytowe, muszą złożyć wniosek o stosowne zezwolenie na pobyt: czasowy, stały lub rezydenta długoterminowego UE.

Rozwiązania tzw. Tarczy Antykryzysowej

Tzw. Tarcza Antykryzysowa (tj. ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych) nadal obowiązuje. Na jej mocy ważność szeregu dokumentów dotyczących cudzoziemców (wszystkich obywateli państw trzecich, nie tylko Ukrainy) uległa wydłużeniu do 30. dnia po odwołaniu stanu epidemii/stanu zagrożenia epidemicznego (oba nadal obowiązują). Przedłużeniu uległy karty pobytu i długoterminowe wizy krajowe, a także wizy krótkoterminowe Schengen, zezwolenia na pobyt udzielone przez inne kraje strefy Schengen, a także ruch bezwizowy (trzy ostatnie tylko pod warunkiem złożenia stosownego wniosku o zezwolenie na pobyt przed upływem 30. od odwołania stanu epidemii/stanu zagrożenia epidemicznego). 

Jednocześnie przedłużeniu ulega również 15-dniowy okres pobytu na podstawie zgody Straży Granicznej, jest to jednak przedłużenie warunkowe i warto jednak dopełnić odpowiednich formalności przed upływem terminu 15-dniowego.

Uzyskanie paszportu w Polsce

Obecnie nie ma możliwości uzyskania nowego paszportu, istnieje jednak możliwość przedłużenia ważności paszportu już posiadanego. W tym celu należy skontaktować się z Ambasadą Ukrainy w Warszawie lub konsulatami w innych miastach. Osoby, które uzyskałyby w Polsce status uchodźcy – miałyby prawo otrzymania tzw. Genewskiego dokumentu podróży.

Małoletnimi bez opiekuna

Małoletnim pozostającym na terytorium Polski bez przedstawiciela ustawowego, sąd ustanawia na wniosek UDSC (ale także z urzędu.) opiekę, która wygaśnie z mocy prawa, jeśli małoletni opuści Polskę lub pojawi się przedstawiciel ustawowy małoletniego. Do czasu ustanowienia opieki, małoletni przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej.